Pstet 2026 detailed syllabus

ਪੰਜਾਬ ਟੈੱਟ (PSTET) 2024 ਸਿਲੇਬਸ: ਪੇਪਰ-1 ਅਤੇ ਪੇਪਰ-2 ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ PSTET 2024 ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸਿਲੇਬਸ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਬਲੌਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਬੱਬਰ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਿਲੇਬਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੇਪਰ-1 (ETT) ਅਤੇ ਪੇਪਰ-2 (S.St/Math-Sci) ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਾਂਗੇ।

1. ਪੇਪਰ-1 (ETT) - ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ

ਪੇਪਰ-1 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 150 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ:

ੳ) ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

 * ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ (ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਬੱਚਾ): ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਅਤੇ ਸਮਾਜੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ।

 * ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ: ਪਿਆਜੇ (Piaget), ਕੋਹਲਬਰਗ (Kohlberg), ਬਰੂਨਰ (Bruner) ਅਤੇ ਵਾਈਗੋਟਸਕੀ (Vygotsky) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ।

 * ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ।

 * ਸਿੱਖਣਾ ਅਤੇ ਪੈਡਾਗੋਜੀ: ਬੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ (Motivation) ਦਾ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ।

ਅ) ਭਾਸ਼ਾ-1 (ਪੰਜਾਬੀ) ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ-2 (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) (30 + 30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

 * ਸਮਝ (Comprehension): ਅਣਡਿੱਠੇ ਪੈਰੇ (ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ।

 * ਪੈਡਾਗੋਜੀ: ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵ।

ੲ) ਗਣਿਤ (30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

 * ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ (25 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜੋੜ-ਘਟਾਓ, ਗੁਣਾ, ਭਾਗ, ਮਾਪ (Measurement), ਸਮਾਂ, ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਹੈਂਡਲਿੰਗ।

 * ਪੈਡਾਗੋਜੀਕਲ ਮੁੱਦੇ (5 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਗਣਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ।

ਸ) ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਿੱਖਿਆ (EVS) (30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

 * ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ: ਸਾਡਾ ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ, ਸਾਡਾ ਪੰਜਾਬ, ਸੂਰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਵੱਛਤਾ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨ।

 * ਪੈਡਾਗੋਜੀ: EVS ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਕਾਰਜ ਅਤੇ CCE (ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮੁਲਾਂਕਣ)।

> ਨੋਟ: ਪੇਪਰ-1 ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਕਠਿਨਾਈ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੇਜ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

> 

2. ਪੇਪਰ-2 (ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ)

ਪੇਪਰ-2 ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਪੰਜਾਬੀ/ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) ਦਾ ਸਿਲੇਬਸ ਪੇਪਰ-1 ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਪੱਧਰ 'ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਬੱਚੇ' ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ (S.St) ਗਰੁੱਪ ਲਈ (60 ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

 * ਇਤਿਹਾਸ (20 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਮੁੱਢਲੇ ਸਮਾਜ, ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ, 1857 ਦਾ ਵਿਦਰੋਹ (ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਭਾਰਤ।

 * ਭੂਗੋਲ (15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਤਾਵਰਣ।

 * ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ (15 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਲੋਕਤੰਤਰ, ਸੰਵਿਧਾਨ, ਸੰਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ।

 * ਪੈਡਾਗੋਜੀ (10 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਾਰਜ।

ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਗਰੁੱਪ ਲਈ (60 ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

 * ਗਣਿਤ (30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਅਲਜਬਰਾ (Algebra), ਰੇਖਾਗਣਿਤ (Geometry), ਮਿਣਤੀ (Mensuration) ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ (Statistics)।

 * ਵਿਗਿਆਨ (30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੱਤ, ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ, ਬਲ (Force), ਗਤੀ (Motion), ਊਰਜਾ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ।

ਸਿੱਟਾ

PSTET 2024 ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਪੈਡਾਗੋਜੀਕਲ (Pedagogical) ਪੱਖ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਪਰਖਦਾ ਹੈ।